Cięcie ciał. Ruchome obrazy, red. Aleksander Kmak, Paulina Kwiatkowska, Matylda Szewczyk

Cięcie ciał. Ruchome obrazy, red. Aleksander Kmak, Paulina Kwiatkowska, Matylda Szewczyk, Fundacja MAMMAL, Warszawa 2018.

Relacje zawiązujące się między ciałami a ruchomymi obrazami znajdują się w centrum zarówno teorii, jak i praktyk współczesnej kultury wizualnej – począwszy od pierwszych prób chronofotografii aż po najbardziej zaawansowane media rzeczywistości wirtualnej. Ruchomy obraz nie odsyła bowiem jedynie do obrazów wytwarzanych przez kino, ale również do szeroko rozumianej historii obrazów technicznych, dla których kluczowy pozostaje problem wizualizacji ruchu i chwytania w pojedynczych bądź sekwencyjnych obrazach dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Jednocześnie równie istotne wydają się pytania o ruch samych obrazów – o ich transmedialny charakter, właściwą im mobilność i uwikłanie w zmienne relacje społeczne, polityczne, ekonomiczne i kulturowe. To właśnie ciało (nie tylko człowieka, choć historia ruchomych obrazów wciąż jawi się jako nadmiernie antropocentryczna) okazuje się jednym z ważniejszych tematów i wyzwań kultury wizualnej. W tekstach składających się na ten tom autorki i autorzy – analizując obrazy fotograficzne i filmowe, analogowe i cyfrowe, naukowe i artystyczne, z obszaru sztuki współczesnej i popularnych praktyk sieciowych – przyglądają się, w jaki sposób ruchome obrazy „tną ciała”, jak otwierają je, badają i deformują, jak kształtują za ich pomocą nowe znaczenia i narracje. W książce powracają również rozważania o ciele samego obrazu (podatnym na zniszczenie i rozpad, ale też obecnym i działającym w fizykalnej rzeczywistości) oraz ciele widza, na które ruchome obrazy oddziałują w sposób wielozmysłowy, przemożny, często wręcz przemocowy.

 

Spis treści

 

CIAŁO BADANE

Tomasz Swoboda Jeszcze nie w ruchu. Chronofotografia – anatomia

Marcin Stachowicz Ciało jako pole bitwy, ciało-krajobraz. Cielesna geopolityka zimnej wojny w filmie „Fantastyczna podróż”

Grzegorz Nadgrodkiewicz Neoplasma incognita. Filmowe egzegezy nowotworów a ich obrazowanie medyczne

Karolina Żyniewicz Ciało w świecie post-natury – byty liminalne. Projekt „safe suicide”

 

CIAŁO KOBIETY – CIAŁO MATKI

Marta Stańczyk Groza in utero. Horror macierzyński i upolitycznienie fizjologii

Matylda Szewczyk  „Babska rzecz”, czyli kim jest Ellen Ripley

Sara Herczyńska Emily’s abortion video” – konstruowanie pozytywnej historii aborcyjnej

 

CIAŁA POD KONTROLĄ

Bartłomiej Nowak Kastracja męskiego ciała. Nagość i brak penisa w amerykańskim kinie współczesnym

Aleksandra Skowrońska Ciało po internecie. Wątki somatyczne w twórczości Ryana Trecartina

Magdalena Wichrowska Obecność ciała. Komunikacja niewerbalna w „Hubie” Anki i Wilhelma Sasnalów

 

CIAŁA WOBEC PRZEMOCY

Paulina Gorlewska Gdy człowiek staje się ciałem. Kino fizyczne Aleksieja Germana starszego w filmie „Chrustaljow, samochód!”

Michał Mróz Ciała animowanych postaci jako odbicie zachowań żołnierzy na froncie drugiej wojny światowej

Piotr Klonowski Między komiksem a animacją. Ciało w „Persepolis” Marjane Satrapi

 

CIAŁO FILMU – CIAŁO WIDZA

Przemysław Kossakowski Obraz sprzed fazy lustra. Ciało w kawałkach w filmie „Trans-Europ-Express” Alaina Robbe-Grilleta

Aleksander Kmak Fragment i płaszczyzna a strategie alter-pornograficzne w kinie nieprzyjemności na przykładzie „La vie nouvelle” Philippe’a Grandrieux

Michał Matuszewski Vomit Reality – VR jako medium utraty równowagi